Trang nhất » Chi hội đông y HC » Tài liệu gốc » Trị liệu bằng Đông Y » T

CHI HỘI ĐÔNG Y HC

Tin tổng hợp

Liên hệ

  Mọi ý kiến đóng góp, và xin tư vấn
  các bạn có thể gửi mail về địa chỉ:    
  hc@thuocdongy.com.vn

THẬN ĐA NANG

Thứ ba - 26/02/2019 18:36
 
THẬN ĐA NANG
 
(Trích dịch từ sách  Trung Quốc Trung Y Bí Phương Đại Toàn)
 
BỆNH THẬN TẠNG SƯNG NANG.
 
Bệnh thận tạng sưng nang bao gồm một nhóm cơ thể nơi chốn khác nhau ở thận tạng xuất hiện bệnh sưng  nang một cái hoặc nhiều cái. Thường là tính bẩm sinh di truyền, có thể phát ở một bên hoặc hai bên. Thường thấy ở lứa tuổi 35- 45. Biểu hiện chủ yếu là bụng trướng, bụng đau (khi vận động tăng dữ dội, sau khi nằm yên thì giảm nhẹ) vùng bụng có khối sưng, huyết áp cao, nước tiểu có máu, thiếu máu, số ít bệnh nhân có chứng tăng nhiều hồng cầu, 50% người bệnh có sưng nang ở gan, và cũng có thể sưng nang ở tụy, phế, tỳ, xương, hạch hoàn, buồng trứng và tuyến giáp trạng, số ít có thể có u động mạch nhỏ ở trong hộp sọ.
 Phần lớn người bệnh có phát kèm nhiễm trùng và sỏi ở thận tạng. Thời kỳ cuối có thể xuất hiện mạn tính suy thận.
Nếu là trẻ sơ sinh mắc bệnh thường hợp kèm các hình lạ khác, thường tử vong ở trong kỳ sinh ra vài tuần đến 1 tháng.
 
Y học hiện đại đến với nguyên nhân bệnh này tới nay vẫn chưa rõ, chừng nửa số có sử gia tộc mắc bệnh này, ở người lớn tính di truyền rõ rệt, mà ở trẻ sơ sinh là di truyền ẩn chìm.
 
Chuẩn đoán bệnh này chủ yếu dựa vào sử gia tộc, người trung tuổi có đau đớn bụng và thắt lưng, hoặc đau như cắt kèm đái ra máu hoặc suy thận không rõ nguyên nhân mà thiếu máu tương đối không rõ rệt. Kiểm tra thận tạng sưng to rõ rệt, chụp X quang vùng bụng có thể thấy vành quách thận tạng sưng to không quy tắc. Tĩnh mạch hũ thận tạo ảnh nêu rõ hũ thận bị kéo căng, chén thận (thận trản) biến bằng hoặc hiện rõ dạng bán nguyệt. Kiểm tra siêu âm có thể phát hiện vòm túi chứa dịch đã nói rõ cái đó to nhỏ và thể tích.
 
Y học hiện đại đến với bệnh này chưa có phương pháp chữa bệnh hiệu quả, chủ yếu là xử lý chứng phát kèm (viêm nhiễm, sỏi, xơ hoá đường tiểu) tránh kiểm tra gây tổn thương đường tiểu. Gần đây có người báo cáo đến với vòm nang lớn độc lập có thể tiêm cồn không nước làm liệu pháp phong bế. Đối với ca bệnh thời kỳ cuối dẫn đến chứng nhiễm độc nước tiểu, có  khi làm thận di thực, hoặc mạn tính thấu tích (các kỹ thuật chuyên ngoại khoa).
 
Bệnh này trong đông y học gọi là “chứng tích” “bĩ khối” “phúc thống”, “niệu bạch” và “can dương”. Sách “Linh khu Bản tạng đệ tứ thập thất” có: “Thận đại tắc thiện bệnh yêu thống bất khả phủ ngưỡng, dị thương vu tà”. Tiên thiên  bẩm phú bất túc, thận khó suy vi, làm mạnh mất chức, dần dần thành dạnh nang, bệnh kéo dài ngày, thận khí suy ở dưới, can dương cang ở trên, thấp trọc đình ở trung tiêu, nước tiểu ít, nôn bừa bãi, phù thũng, đau đầu, mọi chứng sinh ra  chen chúc nhau, cuối cùng đến nguy mà báo kết (Trần Dĩ Bình).
 

  1. CHÂU THỊ ĐA NANG THẬN PHƯƠNG.
 
Công năng và chủ trị: Có công năng dẹp phong dìm dương, ích thận hoạt huyết. Chủ trị thận đa nang kèm cao huyết áp do thận.
 
Thành phương gồm:
- Bột linh dương giác (đổ vào lúc uống):                0,6        gr
- Thạch Quyết minh:                                             30           gr
- Hàng Cúc hoa:                                                      9           gr
- Minh Thiên ma:                                                    4,5        gr
- Bạch tật lê:                                                            9           gr
- Kim cẩu tích:                                                       12           gr
- Hồng hoa:                                                           15~30     gr
- Đào nhân:                                                           6            gr
- Xuyên đỗ trọng:                                                  12           gr
- Sinh địa thán:                                                      9            gr
- Chế hà thủ ô:                                                      12           gr
- Hắc chi ma:                                                         12           gr
- Hoạt từ thạch:                                                     9            gr
- Hạch đào nhục:                                                   9            gr
- Vân phục linh:                                                    9            gr
- Trần bì:                                                               3            gr
- Phật thủ phiến:                                                    9            gr
- Sinh cam thảo:                                                    1,5         gr
Sắc nước uống.
 
Hiệu quả lâm sàng:
Chữa 1 ca. Trước khi uống thuốc huyết áp 236/180 mm cột thuỷ ngân, đạm không có albumin 47,5 mgr%, cơ can 1,5 mgr%, nhị oxy hoá thán đá kết hợp lực 28 dung tích%. Thực nghiệm phấn hồng bài tiết 2 h đồng hồ tổng lượng bài tiết 35%. Uống thuốc 120 tễ (thang), đo huyết áp từ 180-160/130-120 mm thuỷ ngân, phi dẫn bạch đạm 36 mgr, cơ can 1,0 mgr%, nhị oxy hoá thán kết hợp lực dung tích 56 mgr% Thực nghiệm phấn hồng bài tiết 2h đồng hồ tổng lượng bài tiết là 45%.
Xử phương của Giang Tô tỉnh, Nam Kinh Trung Y Học Viện – Châu Vân Tường.
 
Lời bàn:
Cấp thì trị tiêu, dẹp phong, dìm dương, mượn lấy phép để ích thận, không thể làm mạnh, thăng giáng mất chức cho nên ta làm phép đại tễ hoạt huyết hoá ứ, Hồng hoa dùng đến 30 gr, ác huyết được trừ, bệnh tình mới bắt đầu ổn định. Ông Châu kết hợp thực tiễn dùng thuốc nhiều năm cho rằng Hồng hoa hoà bình không mạnh, làm chủ yếu của tễ thông ứ hoạt huyết. Tuy dùng lượng lớn đến 30 gr, lại chưa  thấy ra máu không cầm. Tên phương này do người biên đặt (Trần Dĩ Bình).
 

  1. GIA VỊ PHỤ TỬ ĐẠI HOÀNG THANG.
 
 
Công năng chủ trị: có công năng ôn bổ tỳ thận hành khí hoạt huyết, tả hạ thuỷ độc. Chủ trị thận đa nang hợp với chứng nước tiểu độc.
 
Thành phương gồm:
Thụt giữ:
 
- Chế phụ tử:                                                         15           gr
- Sinh đại hoàng:                                                   15           gr
- Hoàng kỳ:                                                           30           gr
- Mang tiêu:                                                           10           gr (ôn hoá)
- Ích mẫu thảo:                                                      15           gr
Sắc nước đậm đặc thành 200cm3 , thụt vào ruột giữ lại, mỗi ngày 1 thang.
 
Sắc uống.
 
- Thục địa:                                                             24           gr
- Sơn thù nhục:                                                     15           gr
- Sơn dược:                                                           15           gr
-  Phục linh:                                                          12           gr
- Trạch tả:                                                              12           gr
- Đan bì:                                                                12           gr
- Ngưu tất:                                                             12           gr
- Câu đằng:                                                           10           gr
- Xa tiền tử:                                                           15           gr
- Ích mẫu thảo:                                                      30           gr
- Đan sâm:                                                             24           gr
- Cam thảo:                                                           6            gr
 
Hiệu quả lâm sàng:
Chữa 3 ca, hiệu quả chữa mãn ý. Trong đó có 1 ca trước khi chữa nhị oxy hoá than đá kết hợp lực 38,3 dung tích% ,đạm không có ambumin 93,5 mgr%, cơ can 6,9 mgr%, sau khi chữa nhị oxy hoá than đá kết hợp lực 49,5 dung tích%, đạm không có albumin 23,5 mgr%, cơ can 2,5 mgr%.
Xử phương của: Thiểm Tây tỉnh, An Huy y học Viện phụ thuộc nhị Viện – Dương Thế Hưng.
 
Lời bàn:
Bệnh này thường là tạng phủ hưu tổn, chính khí bất túc, thuỷ độc âm trọc lưu trệ trong cơ thể đầy khắp tam tiêu. Chữa phải kiêm cố tiêu bản, công bổ kiêm thí. Trong phương chọn Đại hoàng, Phụ tử làm chủ dược, lấy mang tiêu, Hoàng kỳ, Ích mẫu thảo làm phụ, đều có công ôn bổ tỳ thận, tả hạ thuỷ độc (Trần Dĩ Bình)
 

  1. THÀNH ĐÔ TỈNH TIẾN PHƯƠNG:
 
Công năng và chủ trị:
Phương (1) có công năng lợi thuỷ tiêu thủng, chủ trị thận đa nang. Phương (2) có công năng ôn dương ích thận, kiện tỳ hành thuỷ, chủ trị thận đa nang.
 
Thành phương gồm:
 
Phương (1):
Bán chi liên, Xạ hương chế thành thuốc nước tiêm.
Mỗi lần 250 cm3 chuyền nhỏ giọt vào tĩnh mạch. Cách ngày làm 1 lần, cùng với Cam hộ thuần (hoặc Sơn lê thuần) thay nhau sử dụng.
 
Phương (2):
- Chế phụ phiến:                                                   9~24      gr
- Can khương:                                                       6~15      gr
- Nhục quế:                                                           3~9        gr
- Sài hồ:                                                                9~15      gr
- Bạch thược:                                                         9~15      gr
- Hương phụ:                                                        9            gr
- Sinh Dĩ nhân:                                                      15           gr
- Đậu quyển:                                                         30           gr
- Phục linh:                                                           12~15     gr
- Bạch truật:                                                          15           gr
- Trư linh:                                                             9            gr
- Trần bì:                                                               9            gr
- Trạch tả:                                                              9            gr
- Ba kích thiên:                                                      18           gr
- Dâm dương hoắc:                                               15           gr
- Bổ cốt chỉ:                                                          30           gr
Sắc nước uống
 
Biện chứng gia giảm:

  • Nước tiểu có máu, liệu  chừng gia Mao Căn, Ngẫu tiết, Trắc bá thán, Tiêu thiên thảo.
  • Đau lưng gia Đỗ trọng, Tục đoạn, Tang ký sinh.
  • Đau vùng gan và bụng trên gia Hoàng liên, Kim linh tử thán, đài Ô dược, Nhũ hương, Một dược, Nguyên hồ.
  • Ăn uống kém gia Sa nhân, Khấu nhân, Kiến khúc, Cốc nha, Mạch nha.
  • Huyết áp cao bỏ Sài hồ, gia Hạ khô thảo, Long cốt, Mẫu lệ, Ngưu tất.
  • Thiếu máu gia Đương quy, Kê huyết đằng.
 
 
Hiệu quả lâm sàng: 
Chữa 11 ca, cùng dùng phương (1),(2), chữa 3 tháng toàn bộ chuyển tốt.
 

  • Xét nghiệm nước tiểu thường quy:
Trước khi chữa có 8 ca dị thường, sau khi chữa có 4 ca khôi phục bình thường, 4 ca đổi tốt.
 

  • Huyết áp:
Trước khi chữa có 8 ca cao (144~182/92~108mm thuỷ ngân), sau khi chữa có 3 ca xuống phạm vi bình thường, 5 ca chuyển tốt (140~150/90~108mm thuỷ ngân).
 

  • Đạm không albumin:
Trước khi chữa có 5 ca cao hơn bình thường (40,87~64mgr%) sau khi chữa đều có chuyển tốt (37,3~49,98mgr%).
 

  • Vùng bụng:
Trước khi chữa có ghi chép là 8 ca tăng lớn vùng bụng, sau khi chữa đều có co nhỏ các mức độ khác nhau.
 
Xử phương của: Tứ xuyên tỉnh, Thành đô thị, Đệ nhất nhân dân Y Viện
 
Lời bàn:
Chữa bệnh thận đa nang rất là khó khăn, đặc điểm của phương này là chọn dùng chất cay thơm đi xuyên suốt của Xạ hương và thanh nhiệt, lợi thuỷ của Bán chi liên chế thành thuốc nước tiêm để chuyền tĩnh mạch, lại phối hợp lấy thuốc sắc ôn dương, ích thận, kiện tỳ, lợi thuỷ, tiêm thuốc tỉnh tiến lấy được hậu quả mãn ý. Tên phương do người biện đặt. (Trần Dĩ Bình)
 
Dịch từ trang 460 ~ 464 – quyển thượng bộ sách “ Trung Quốc trung y Bí phương đại toàn.Văn hoá Xuất bản năm 1989.
 
                                                     


Tác giả bài viết: Người dịch : Lê văn Sửu

Nguồn tin: Chi hội Đông Y HC

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

ĐẶC KHU-CƠ TRỊ LIỆU

Hội viên tra cứu

Thống kê

Đang truy cậpĐang truy cập : 4


Hôm nayHôm nay : 458

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 17206

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 1326741

Thông tin tại Website chỉ mang tính chất tham khảo, việc dùng thuốc và chữa bệnh phải tuân theo sự hướng dẫn của bác sĩ